In Fort Zeelandia heeft op zaterdag 6 april 2002 de opening plaatsgevonden van de expositie ‘Anne
Frank, een geschiedenis voor vandaag’. Deze reizende tentoonstelling over een joods meisje dat tijdens de Tweede Wereldoorlog de dood vond in een Duits concentratiekamp, heeft wereldwijd al vele bezoekers getrokken. De opening was zeer druk bezocht en er werden een aantal toespraken gehouden waarvan de inhoud betrekking had op de belangrijkheid van deze tentoonstelling voor Suriname, vooral voor het onderwijs. 

Informatie over de tweede Wereldoorlog en de jodenvervolging kan als onderdeel voor de geschiedenislessen gebruikt worden. De rol die Suriname heeft gespeeld tijdens deze periode komt uitgebreid aan bod en wel in de vorm van een aanvullend onderdeel dat is samengesteld door Cynthia McLeod: ‘Met open armen’, over de opvang van joden tijdens de Tweede Wereldoorlog in Suriname. Bijna tweehonderd joden zijn toen gehuisvest op Jacobusrust, tussen de Rust en Vredestraat en de Weidestraat.

Vele mensen, en zeker de jeugd, weten niet veel over deze periode. Toch is het wel erg interessant voor leerkracht en leerling, vooral omdat blijkt dat Suriname een zeer positieve rol heeft gespeeld in die tijd. En dat is natuurlijk altijd goed voor het zelfbeeld van onze jeugd. Wist u bijvoorbeeld dat er een Spitfire Commitee was opgericht? De leden zamelden geld in voor de aankoop van een vliegtuig door onder meer angisa met de naam Spitfire te verkopen. Het Surinaams Museum heeft een van deze angisa in haar collectie, die momenteel ook is tentoongesteld. De voorzitter van het bestuur van de Stichting Surinaams Museum, de heer Parisius, heeft terecht aangehaald in zijn speech dat de stenen van het driehonderdvijftig jaar oude Fort Zeelandia heel wat kunnen vertellen over discriminatie en mensenrechten. Daarom is het fort bij uitstek de plaats om deze bijzondere tentoonstelling over Anne Frank te huisvesten.

Het fort zelf heeft ook op diverse wijzen als decor voor de oorlog gefunctioneerd. Aanvankelijk werden Duitsers (bijvoorbeeld de bemanning van de Goslar) geïnterneerd in Fort Zeelandia voordat ze naar Copieweg werden gebracht. Een aantal mensen uit Indië werd op Jodensavanne vastgezet op verdenking van collaboratie met de Duitsers. Enkele van deze vermoedelijke NSB-ers zijn geëxecuteerd op het terrein bij Fort Zeelandia, zogezegd op de vlucht!

Scholen zullen deze informatie rondom de oorlog kunnen uitwerken in hun geschiedenislessen. De tweede  insteek naar het onderwijs kan via het vak Nederlands omdat het dagboek van Anne Frank, ‘Het Achterhuis’, op de literatuurlijst van de MULO-leerlingen staat. Het derde, en misschien wel meest belangrijke element van deze tentoonstelling, is de aandacht voor de manier waarop we met elkaar omgaan. Pesten kan uitgroeien tot discriminatie, en zelfs eliminatie van hele volksgroepen, zoals we bij de joden hebben gezien. Daarom heet de tentoonstelling ook: ‘Anne Frank, een geschiedenis voor vandaag’. Jongeren kunnen uit de expo lering trekken: niet hoe we eruit zien is belangrijk, maar dat we de keuze maken in het leven om een ander in de eerste plaats als medemens te zien.

Speciaal voor de leerlingen in de districten is er een kleinere reizende versie gemaakt. Scholen kunnen zich voorbereiden op de tentoonstelling door middel van de grote hoeveelheid materiaal dat via het museum verspreid zal worden. We verwachten dan ook veel leerlingen te mogen begroeten in het fort. Scholieren die naar huis zullen gaan met belangrijke bagage, hopelijk voor de rest van hun leven.