Museumstof 223: alsof het gedrukt staat

Museumstof 222: Bwasiman den sabi en futu na santi.
December 24, 2013
Museumstof 224: je kruit verschieten
February 3, 2014
Show all

Museumstof 223: alsof het gedrukt staat

Schenkingen aan het museum zijn erg belangrijk, en over dit onderwerp is op deze plaats al vaker geschreven. Gelukkig denken mensen ook bij objecten, die in veler ogen waardeloos zijn en uiteindelijk ook niet veel hebben gekost, dat ze van belang kunnen zijn voor de collectie. Zo kregen we enkele weken geleden een aantal ingebonden exemplaren van ‘De Surinamer’. Dit was een katholiek nieuwsblad, dat verscheen tussen 1894 en 1955. Kranten zijn vaak terug te vinden in collecties van archieven en bibliotheken, maar vaak is het ook zo dat er exemplaren ontbreken. Toch zij er instanties die alle nummers van alle jaargangen hebben, en dat is in Suriname ook het geval, daar wordt deze krant bewaard bij het rooms-katholiek bisdom. Michiel van Kempen en Hugo Enser hebben in het tijdschrift Oso (nr. 2 van 2001) een artikel gepubliceerd waarin alle Surinaamse kranten en hun vindplaatsen zijn geïnventariseerd. We kunnen daaruit constateren dat het een enorme verzameling is. Enkele kranten zijn gedurende een lange periode gedrukt. Van de huidige journalen is ‘De West’ de oudste en deze werd voor het eerst in 1909 gedrukt. ‘De West’ kwam voort uit ‘Onze West’, die vanaf 1897 verscheen. Deze kwam weer voort uit ‘Goede Tijding’, verschenen vanaf 1892. Een onderzoek naar de overgangen van de ene naar de andere krant zou zeker de moeite waard zijn. Interessant is ook de vraag waarom sommige kranten zo lang verschenen, terwijl andere geen lang leven beschoren waren en slechts een- of tweemaal uitkwamen.  Van onze huidige kranten komen de ‘Times’ en ‘Surinaams Dagblad’ nog niet eens in het lijstje voor, omdat ze pas na 2000 werden gedrukt. Ook in dit tijdperk van digitalisering zijn kranten nog erg belangrijk, en we zien dat het bewaren van oude exemplaren zeker de moeite waard is. De eerste krant in Suriname verscheen in 1774, onder auspiciën van Beeldsnijder Matroos. In de collectie van de Stichting Surinaams Museum bevinden zich ook enkele  oude exemplaren van deze ‘Weekelyksche Woensdaagsche Surinaamse Courant’ uit 1775, 1777 en 1779. Aanvankelijk stond er weinig tot geen lokaal nieuws in, wel veel berichten uit Europa en Amerika. Toch zijn deze kranten van belang voor historisch onderzoek, omdat er advertenties in stonden van bijvoorbeeld de postsluiting (wanneer ging de volgende boot naar Nederland?), veilingen, huwelijken en overlijden, maar ook manumissies en aandacht voor weggelopen slaven.     M223 Behalve dat ze van belang zijn voor historisch onderzoek, geven oude kranten ook een terugblik in de tijd. En dat met vaak hilarisch effect. Zoals de advertentie voor schoenen uit de courant van 7 augustus 1904: ‘Schoenen is een teeken van beschaving, hij die geen 4 paar schoenen bezit is geen man.’ Het belang van het bezit van schoenen wordt hier onmiskenbaar geëtaleerd. Maar ook voor sociologisch en cultureel onderzoek is de krant prachtig bronnenmateriaal. Op de foto ziet u een advertentie uit de ‘Nieuwe Surinaamse Courant’ van 22 maart 1908. Het publiek wordt opgeroepen om een voorstelling van het militaire muziekkorps in de tuin van Buitensociëteit het Park te bezoeken met gratis bal na. Kaartjes zijn te bekomen bij de luitenant Mackenzie in Fort Zeelandia en de sigarenboer. En op ‘den avond van den uitvoering ook aan den ingang van den tuin’. Er lijkt niets veranderd als je dat vergelijkt met de huidige situatie. Behalve dat wat er met kleinere letters onder staat en toch wel heel nieuwsgierig maakt: ‘Koto-missies worden niet toegelaten’. Je vraagt je af waarom?