Museumstof 210: Een gedeeld verleden

Museumstof 209: Prodo Kankan
March 23, 2013
Museumstof 211: niet de tanden maar het handvat
May 4, 2013
Show all

Museumstof 210: Een gedeeld verleden

Het is alweer wat afleveringen terug dat we over historische foto’s spraken: een foto van Cateau van Rosevelt temidden van emigranten. Dat de foto’s van het museum op internet nog steeds zeer gewild zijn, mag wel blijken uit het feit dat het aantal ‘hits’ inmiddels in de richting van de 1.4 miljoen gaat. Dat is dan ook de reden dat we sinds de fotosite operationeel is, we relatief vaak aandacht aan oude foto’s besteden, wetende dat ze ook zeer tot de verbeelding spreken. In januari ontvingen we een viertal foto’s van de heer Kruyt, die door toeval op onze fotosite terecht kwam, waarna de foto’s na enige correspondentie volgaarne aan het museum werden geschonken. Omdat de achtergrondinformatie zo bijzonder is en door hem zo helder voor ons op papier werd gezet, nemen we zijn verhaal integraal over.

“Met enige regelmaat bekijk ik foto’s van oud-Suriname op de Flickr Photostream. Geweldig leuk om op die manier een breed overzicht te krijgen van een land en zijn inwoners. Hoogwaardigheidsbekleders naast de ‘gewone mens’, lintjesdoorknippers naast hardwerkenden in barre omstandigheden.

Tweede van rechts, Lien Tunk.

Mijn creoolse oma Lien Tunk werd geboren in Suriname in 1892 en opgevoed door een zendeling en zijn zuster, de heer en mevrouw Voet, in Paramaribo. Van mijn oma heb ik twee originele jeugdfoto’s, gemaakt door Augusta Curiel. Een prachtig groenige passe-partout met een bloemenrand die er als het ware boven op ligt. Op beide foto’s staat mijn oma met een aantal vriendinnen, allemaal keurige jonge dames en in deftige kleren, met hoeden en lange zwarte haren. De ene foto is gemaakt op de brug in de Palmentuin; op de andere foto vormen zij een geposeerd ‘theekransje’. Ik denk dat de meisjes rond de 15 jaar oud zijn. Was het 1907?

Na de Eerste Wereld Oorlog, kwam mijn opa vanuit Nederland naar Suriname. Hij was officier machinist bij de koopvaardij. Lang, blond, wit uniform met glimmende knopen. Hij werd verliefd op Lien Tunk en nam haar uit Suriname mee naar het blanke Nederland, waar zij in 1921 trouwden. Uit het huwelijk werd een tweeling geboren, twee jongetjes, Jan en Jopie. De een had blauwe ogen en blond haar, de andere bruine ogen en donkere krullen.

De zoon van mijn oma, mijn vader, ging later in Groningen studeren. Een goede studievriend was Jos Smidt, wiens grootvader gouverneur van Suriname was geweest in de periode rond 1885. Ook van gouverneur H.W. Smidt heb ik twee originele foto’s. Op een ervan legt hij de eerste steen van de Willemschool in Paramaribo op 17 februari 1887. De koning was op die dag jarig en dus werd de school naar hem genoemd. De andere foto laat de optocht zien in de Heerenstraat op diezelfde dag.

Wie de foto’s van gouverneur Smidt heeft gemaakt weet ik niet. De foto’s hebben wel een prachtig zwierig onderschrift met locatie en datum, maar de naam van de fotograaf staat er niet bij. Misschien kunt u die achterhalen. Qua compositie lijken de foto’s op de foto’s die ik op de website van het Surinaams Museum heb gezien.

Mijn oma en gouverneur Smidt hebben niet van elkaars bestaan geweten. Twee heel verschillende levens en op verschillende momenten, maar wel allebei in Paramaribo. Hij legt de eerste steen van de school waar zij later les gaat geven. Het leuke is dat hun levens wel min of meer samen komen in … mijn woonkamer. Ik ben kleinzoon van Lien Tunk en gouverneur Smidt liet in Paramaribo een prachtige archiefkast maken die via zijn zoon en zijn kleinzoon in mijn woonkamer terecht gekomen is. De beide foto’s van de opa van Jos lagen in de kast.

In overleg met mijn moeder willen wij deze vier foto’s graag afstaan aan het Surinaams Museum. Het gaat om meer dan om familieleden. De foto’s maken deel uit van de geschiedenis van een ander land. We zijn blij dat het onze voorouders waren, maar voor het land van herkomst is de betekenis en de waarde wellicht breder; als een puzzelstuk dat het verleden completer maakt.

De foto’s kan ik binnenkort meegeven aan een Surinaamse kennis van mij die naar Paramaribo komt voor een lange vakantie bij haar familie.”

Met vriendelijke groet,

Johan Kruyt.

En zo hebben we dankzij deze schenking weer een stukje geschiedenis, vastgelegd in woord en beeld aan de collectie van het museum kunnen toevoegen. De beide foto’s van de Willemschool en de optocht kunnen worden toegeschreven aan Julius Muller. De foto’s zelf staan binnenkort op de website.