Museumstof 54: Trowoso fara ma wi ati de na feest

Museumstof 53: Suriname voor Columbus 2
January 10, 2004
Museumstof 55: Van de kaart vegen
April 3, 2004
Show all

Museumstof 54: Trowoso fara ma wi ati de na feest

‘Trowoso fara ma wi ati de na feest’: zo luidde de naam van de angisa die werd uitgebracht bij gelegenheid van het huwelijk tussen prinses Juliana en prins Bernhard in 1937. Naar aanleiding van het overlijden van prinses Juliana staan we even stil bij de band tussen het Huis van Oranje en Suriname. President Venetiaan maakte onlangs niet voor niets de opmerking dat de prinses voor Suriname altijd bekend zal blijven als “onze koningin”, daarmee de speciale band die er tussen haar en Suriname bestond tot uiting brengend.

In de collecties van het Surinaams Museum bevinden zich heel wat zaken die betrekking hebben op het Huis van Oranje. Er is een prachtige collectie herinneringsbekers en –borden. Voorts zijn er een viertal grote statieportretten, waarvan er drie in bruikleen in de hal van de Nederlandse Ambassade hangen en is er een portret van regentes Emma met baby op de arm. Verder is er een gipsen borstbeeld van prinses Wilhelmina met hangend haar, en een met opgestoken haar, als koningin.

Deel uit de angisa die ter gelegenheid van het huwelijk tussen prinses Juliana en prins Bernhard werd uitgegeven. Op de doek is een repeterend patroon afgebeeld van het paar samen met koningin Wilhelmina, omgeven door een lauwerkrans met strik en daaronder de tekst “Lang zullen zij leven”. In de vier hoeken rond de afbeelding staat de Nederlandse vlag.

In het fotoarchief van het museum bevinden zich heel wat foto’s met betrekking tot de koninklijke bezoeken, zoals die tijdens de Tweede Wereldoorlog, in 1955 en in 1978. In 1955 kreeg de koningin een prachtig mahoniehouten hemelbed aangeboden door de familie Alvares, vervaardigd in Paramaribo in de 30-er jaren van de 19e eeuw, nu dus ongeveer 170 jaar oud. Zij schonk dit bed op haar beurt aan het Surinaams Museum. In 1978 bezocht koningin Juliana Fort Zeelandia waar de medewerkers van het museum aan haar werden voorgesteld. Prins Bernhard zocht het die dag buiten de stad. Hij was samen met o.a. dhr. Jim Douglas, directeur van het museum, gaan vissen.

Tijdens de jaarlijkse defilé’s op koninginnedag bij Paleis Soestdijk trokken de kotomisi’s altijd volop aandacht. Onlosmakelijk verbonden met de kotomisi is haar hoofddoek, de angisa. Niet alleen de bindwijzen van deze doeken hebben veelal een naam, ook de doeken zelf dragen namen. In de loop der tijd zijn er talloze doeken uitgegeven, vaak ter gelegenheid van een of andere gebeurtenis.

Enkele van de ons bekende doeken met betrekking tot het huis van Oranje hebben we voor U op een rijtje gezet. Er zijn 16 verschillende doeken bij ons bekend, wellicht zijn er meer. Het zijn er teveel om hier op te noemen, daarom volstaan we met een greep uit deze collectie.

We kunnen in dit korte bestek niet alle gegevens presenteren, dus beperken we ons voornamelijk tot de naam. Veel terugkerende motieven zijn uiteraard de Nederlandse Leeuw, een kroon, de appeltjes van Oranje, de kleuren rood, wit en blauw en de oranje wimpel.

  1. Bij de kroning van koningin Wilhelmina verscheen de doek “misi Emma tree af, misi Wilhelmina teki abra”.
  2. Bij de geboorte van prinses Beatrix: “Ten pina, ma toku wan stari opo”. Omdat men niet wist of het een jongen of meisje zou worden en de doeken natuurlijk tijdig gedrukt moesten zijn, stond er op gedrukt: “Nederlands kroonprins(es)”.
  3. “Misi Wilhelmina naki gengen meki oorlog keba”, een doek die volgde op de beëindiging van de Eerste Wereldoorlog.
  4. Op 1 juli 1863 verscheen: “Wi koning gi wi fri, ma Gado tan wi borgu”.
  5. Bij het bezoek in 1955 verscheen: “Bun fu wi mama meki wi tyari kroon na ini un ati”.
  6. In hetzelfde jaar verscheen een doek met de tekst “October 1955 – heil ons koninklijk paar”.
  7. Bij de 50ste verjaardag van koningin Wilhjelmina: “Mi opu mi fraga sa wai ala ogridu gwe, dan mi stanfasti ati sa tan fu un”.

Nog enkele voorbeelden:

  1. “40 Jaren wijs beleid 1898 – 1938”, een tekst die ook veel op bekers en borden is terug te vinden.
  2. Bij de geboorte van prinses Juliana werd de doek uit 1898 herdrukt.
  3. De bij de geboorte van prinses Irene uitgegeven doek werd vooral verkocht aan de manschappen van de Irene Brigade.

In Suriname zijn dergelijke doeken nog bij veel mensen thuis te vinden, in Nederland liggen ze in musea. We moeten zuinig zijn op dit unieke stukje cultureel erfgoed. Mocht U aanvullende gegevens hebben over de “doeken van Oranje” of mocht U ze willen afstaan aan het museum, dan bent U uiteraard altijd van harte welkom.